Rey fire- temple - آتشکده ری

this fire-tample is belong to about 1800 years ago
شهر تاریخی ری با میراث هشت هزار ساله آثار كهن بسیاری را در خود جای داده است.
در سمت راست جاده ری به ورامین در جنوب شرقی حرم حضرت عبدالعظیم(ع) در نزدیكی روستای قلعه‌نو بر فراز تپه‌ای بلند، بنایی كهنه از دوره ساسانیان خودنمایی می‌كند. این بنای قدیمی بقایای آتشكده بزرگ ری است، یكی از مهمترین آتشكده‌های پیش از اسلام كه به روایت تاریخ طبری از آن قدیمی‌تر وجود ندارد.
براساس كتاب تاریخ طبری، این آتشكده محل نگهداری آتش مقدس بوده چنانكه در جایی دیگر نیز گفته شده‌است: یزدگرد پس از شكست جلولا از حلوان به ری آمد و آتش مقدس را از آنجا برگرفت و به مرو برد.
این آتش مقدس همان است كه زرتشتیان معتقدند از آسمان فرستاده شده و تاكنون خاموش نشده و آتش دیگر آتشكده‌ها در ایران زمین نیز از آن گرفته شده‌است. از آنجا كه ری در دوران پیش از اسلام محل استقرار موبد موبدان بود، آیین‌های مهم مذهبی زرتشتیان در این آتشكده برگزار می‌شد كه بر ارزش آتشكده ری می‌افزاید. بخشی از بنای آتشكده ری در زمان حمله اسكندر به ایران خراب شد و تنها قسمتی از بنای چهارطاقی و زیبای این آتشكده به صورت دو میل باقی ماند.
از این رو بقایای به جای مانده از آتشكده ری را كه بر تپه‌ای واقع شده تپه میل می‌خوانند. بنای آتشكده از سنگ، لاشه و آجر با ملات ساروج ساخته شده كه در ساختمان آن از خشت نیز استفاده شده‌است.آنچه از پوشش بنا در زمان حاضر بر جاست یك جفت قوس هلالی با نقطه بیضی است، در راستای محور اصلی تالار راهروی كم عرض تونل مانندی سراسر طول تالار را از زیر طی می‌كند كه از منتهی‌الیه غربی راهروی هم عرض دیگری بر آن عمود می‌گردد و ورودی اصلی راهروی زیرین در جبهه شرقی ، زیر ایوان اصلی است. بنای چهارطاقی آتشكده دارای چهار دالان سرپوشیده بوده كه آتش مقدس را برای حفاظت از آب، خاك و باد از این دالان‌ها عبور می‌دادند. در اكتشافات انجام شده تنها یكی از این دالان‌ها پدیدار شده است. در كتاب مروج‌الذهب مسعودی، احداث آتشكده ری را به فریدون نسبت می‌دهد و راویان روایت كرده‌اند كه اعراب در فتح ری چون با مردم آنجا صلح كردند آتشكده را باقی گذاردند.به جای ماندن قسمتی از طاق‌های این آتشكده در عصر حاضر گواهی است بر اینكه آتشكده ری در زمان صدر اسلام خراب نشده است.
بلندی تپه‌میل از سطح دشت اطراف ‪ ۱۸‬متر و حدود ‪ ۲۵‬متر پهنا و ‪ ۲۰‬متر درازا دارد، پیرامون این تپه بلند تپه‌های كم‌ارتفاع كوچكتر پراكنده شده كه مشرف بر آنها قرار گرفته‌است، این مجموعه منطقه‌ای به وسعت ‪ ۸۰۰‬در ‪ ۹۰۰‬متر را شامل می‌شود. بر بالای تپه بنای اصلی آتشكده در راستای شرقی غربی برپاست، طرح كلی بنا تالار ستون داری بوده با دو ردیف ستون چهارگوشه سه تایی كه عملا به سه بخش تقسیم شده‌است. یك بخش مركزی عریض‌تر و دو بخش جانبی كم عرض‌تر، ورودی اصلی تالار آتشكده درجبهه شرقی از طریق یك ایوان چهارستونی مدور كه پایه‌های سر ستون‌های آنها در گوشه‌های شمال شرقی و جنوب به شرق ایوان برپاست. تپه میل حدود ‪ ۱۲‬كیلومتری جنوب شرقی ری و در دو كیلومتری جنوب قلعه نو بخش كهریزك شهرستان ری بر فراز تپه‌ای بلند در روستای قلعه‌نو قرار دارد.
برای نخستین بار در سال ‪ ۱۹۰۹‬میلادی یك هیات فرانسوی فعالیت خود را به منظور كاوش در محوطه باستانی تپه میل آغاز كرد، سپس هیاتی ایرانی از سال ‪ ۱۳۳۱‬تا ‪ ۱۳۳۴‬كار حفاری و مرمت قسمت‌هایی از این بنا را به عهده گرفت و آخرین دوره مطالعات باستانشناسی در این محل در سال ‪ ۱۳۷۸‬انجام شد.آثار بدست آمده در تپه میل گچبری‌هایی با نقوش اسلیمی و گیاهی مربوط به اواخر دوران ساسانی و اوایل دوره اسلامی است. از تپه میل به عنوان اثری بر جای مانده از یك آتشكده دوره ساسانی یاد شده كه در فهرست آثار ملی ایران نیز ثبت شده است.