The basilica of Notre Dame d'Afrique in Algiers (2)

# 1 W ramach pogłębiania wiadomości o Algierii czytam esej Ryszarda Kapuścińskiego Algieria zakrywa twarz wchodzący w skład tomiku Wojna futbolowa. Tekst był napisany w roku 1965, czyli po usunięciu prezydenta Algierii Ahmeda Ben Bella. Prawdopodobnie to wydarzenie było powodem udania się reportera do Algierii.

# 2 Ryszard KapuÅ›ciÅ„ski pisze miÄ™dzy innymi: " (...) Algieria jest krajem niezwykÅ‚ym, jedynym w swoim rodzaju. Na każdym kroku rzeczywistość algierska odsÅ‚ania nam swoje kontrasty, sprzecznoÅ›ci i konflikty. Nic tu nie jest jednoznaczne i nic nie poddaje siÄ™ formule (...) (...) Algieria należy do tej grupy krajów Afryki, w których kolonializm europejski panowaÅ‚ dÅ‚użej. Francuzi w Algierii panowali przez 132 lata. Tylko Portugalczycy w Angoli i Mozambiku oraz Afrykanerzy i Anglicy w PoÅ‚udniowej Afryce majÄ… dÅ‚uższy staż kolonialny. Tak dÅ‚ugi okres panowania kolonialnego Francuzów wycisnÄ…Å‚ na Algierii tragiczne piÄ™tno, którego ten kraj nie pozbÄ™dzie siÄ™ przez caÅ‚e dziesiÄ…tki lat. Kolonializm okaleczyÅ‚ i zdeformowaÅ‚ AlgieriÄ™ w sposób znacznie wiÄ™kszy, niż dokonaÅ‚ tego w stosunku do wiÄ™kszoÅ›ci niepodlegÅ‚ych krajów Afryki.(...)

# 3 Czytam dalej w eseju Ryszarda KapuÅ›ciÅ„skiego: (...) GÅ‚ówna rolÄ™ w deformacji kolonialnej odgrywajÄ… zawsze osadnicy europejscy. Dlatego nie tylko dÅ‚ugość okresu kolonialnego, ale również - a może przede wszystkim - ilość osadników jest decydujÄ…cym miernikiem, jakim ocenia siÄ™ stopieÅ„ spustoszenia kolonialnego w danym kraju Afryki. Pod tym wzglÄ™dem na caÅ‚ym kontynencie afrykaÅ„skim Algieria ustÄ™puje tylko Afryce PoÅ‚udniowej. Ilość osadników europejskich w Algierii wynosiÅ‚a okoÅ‚o 1 200 000 ludzi. Jest to tyle, ile wynosiÅ‚a liczba osadników europejskich w dwudziestu szeÅ›ciu krajach Afryki tropikalnej Å‚Ä…cznie. Osadnicy stanowili jednÄ… dziesiÄ…tÄ… ludnoÅ›ci Algierii. (...)

# 4 (..) Istotą kolonializmu jest to, ze wżyciu kraju podbitego wytwarza on całe szeregi przepaści. Wszędzie powstają te przepaście: w ekonomice, w uwarstwieniu społecznym, w mentalności ludzkiej.(...)

# 5 I jeszcze jedno ciekawe spostrzeżenie Ryszarda KapuÅ›ciÅ„skiego (...) Na scenie politycznej Algierii zostaÅ‚a armia. O stosunkach panujÄ…cych w armii maÅ‚o wiedzÄ… w Algierii. Armia ma w sobie coÅ› z mafii, coÅ› z sekty religijnej. Oficerowie witajÄ… siÄ™ ta nie przez salutowanie, ale podajÄ… sobie rÄ™ce i caÅ‚ujÄ… siÄ™ w oba policzki.(...) Nie wiem jak witajÄ… siÄ™ teraz algierscy oficerowie, jedno pozostaje bez zmian - ludzie w mundurach nadal sÄ… u steru wÅ‚adzy, ilość policjantów i innych sÅ‚użb mundurowych w Algierii jest bardzo duża i widoczna na każdym kroku. Sposób bycia owych umundurowanych stróżów porzÄ…dku jest bardzo różny od wszystkich znanych mi sÅ‚użb mundurowych - poczynajÄ…c od zwykÅ‚ych policjantów na ulicy po sÅ‚użby mundurowe na lotnisku. SÄ… bardzo uprzejmi, nie demonstrujÄ… w sposób irytujÄ…cy swojej wÅ‚adzy, a widok policjanta przeprowadzajÄ…cego przez ulicÄ™ dziecko, niewidomego lub staruszkÄ™ nie należy do rzadkoÅ›ci.